Procesi ynë
Nga zgjoi në Gollak deri te kavanozi
Gjashtë hapa, dhe asnjë prej tyre nuk përfshin ngrohje të fortë, filtrim të imët apo përzierje me mjaltë të blerë. Kjo faqe përshkruan saktësisht çfarë ndodh me mjaltin tuaj para se të mbërrijë — përfshirë gjërat që zakonisht nuk tregohen.
Gjashtë hapat
- 01
Vendi i zgjoit
Zgjojet qëndrojnë në kodrat e Gollakut mbi Kamenicë dhe nuk i lëvizim sipas sezonit. Zona nuk ka bujqësi intensive dhe nuk ka industri, ndaj bletët mbledhin nga lule mali, shqopë dhe pemë të egra. Vendi ku qëndron zgjoi vendos gjithçka për shijen e mjaltit — prandaj ky është hapi që nuk e ndryshojmë kurrë.
- 02
Sezoni dhe kujdesi
Nga pranvera deri në verë kolonitë kontrollohen rregullisht për shëndetin, hapësirën dhe mbretëreshën. Trajtimet bëhen jashtë sezonit të korrjes, kurrë kur ka mjaltë në hoje që do të vilet.
- 03
Korrja — vetëm hojet e vulosura
Vilen vetëm kornizat ku bletët i kanë vulosur qelizat me dyll. Vula është dëshmia e tyre se lagështia ka rënë mjaftueshëm. Hoja e pavulosur ka shumë ujë, fermentohet dhe prishet — prandaj mbetet në zgjua.
- 04
Kullimi i ftohtë
Mjalti nxirret me centrifugë dhe kullohet përmes sitës së trashë në temperaturë ambienti. Asnjë ngrohje mbi temperaturën e zgjoit, asnjë filtrim nën presion. Poleni mbetet brenda.
- 05
Qetësimi
Mjalti lihet të qëndrojë disa ditë që flluskat e ajrit dhe grimcat e dyllit të ngjiten vetë në sipërfaqe, ku hiqen me dorë. Kjo është arsyeja pse nuk na duhet filtrim i fortë.
- 06
Ambalazhimi
Mbushja bëhet në kavanoza qelqi, në sasi të vogla, ashtu siç del. Nuk përziejmë korrje nga vende të ndryshme dhe nuk blejmë mjaltë nga prodhues të tjerë për ta rishitur.
Çfarë nuk bëjmë
- Nuk e ngrohim mbi 40 °C. Ngrohja e fortë e mban mjaltin të lëngshëm me vite, por vret enzimat dhe zbeh aromën.
- Nuk e filtrojmë imët. Filtrimi nën presion heq polenin dhe me të edhe gjurmën e origjinës floristike.
- Nuk blejmë mjaltë për ta rishitur. Çdo kavanoz vjen nga zgjojet tona.
- Nuk korrim hoje të pavulosura. Edhe kur sezoni ka qenë i dobët.
Si ta provoni vetë
Kristalizimi
Lëreni kavanozin disa muaj në temperaturë dhome. Mjalti i vërtetë ngurtësohet ose turbullohet. Nëse mbetet i kthjellët si shurup me vite, dyshoni.
Aroma
Hapeni dhe nuhateni para se ta shijoni. Duhet të ketë aromë lulesh a bari, jo vetëm erë të ëmbël neutrale.
Rrjedhja
Merrni një lugë dhe ktheni. Mjalti i papërpunuar bie trashë dhe në fill të vazhduar, jo si ujë i rëndë.
Pyetje që na bëhen më shpesh
A e ngrohni mjaltin?
Jo mbi temperaturën e zgjoit, rreth 35–40 °C. Ngrohja e fortë e mban mjaltin të lëngshëm gjatë në raft, por shkatërron enzimat dhe aromat. Ne pranojmë që mjalti ynë të kristalizohet — kjo është pasojë e drejtpërdrejtë e mospërpunimit.
A e filtroni?
Vetëm e kullojmë përmes një sitë të trashë, që heq copat e dyllit dhe mbetjet. Nuk bëjmë filtrim të imët nën presion, sepse ai heq edhe polenin — pikërisht atë që dëshmon origjinën floristike të mjaltit.
A u jepni bletëve sheqer?
Vetëm kur është e domosdoshme për t'i mbajtur gjallë koloninë në dimër, dhe kurrë gjatë sezonit të korrjes. Sheqeri i dhënë në dimër konsumohet nga vetë bletët shumë përpara se të fillojë vjelja e re.
Si e dini kur mjalti është gati?
Kur bletët i vulosin hojet me dyll. Vula do të thotë se lagështia ka rënë nën rreth 18% dhe mjalti nuk do të fermentohet. Hojet e pavulosura nuk korren — kjo është e vetmja pikë ku nuk bëhet kompromis.
Sa korrje bëni në vit?
Zakonisht një kryesore gjatë verës, në varësi të motit dhe lulëzimit. Nuk e detyrojmë koloninë të prodhojë më shumë sesa jep vera.
Pse kristalizohet mjalti juaj?
Sepse është i vërtetë dhe i papërpunuar. Glukoza kristalizohet natyrshëm; mjalti që qëndron i tejdukshëm me vite zakonisht është ngrohur fort ose përzier. Për ta kthyer në gjendje të lëngshme, futeni kavanozin në ujë të ngrohtë, kurrë të valë.
Provojeni
Mjaltë nga zgjoje që nuk i lëvizim, i kulluar ftohtë dhe i pafiltruar imët.